Animal Search And Rescue

A-SAR

Verhalen van een Dierenarts

1 t/m 50

Op deze pagina vindt U verhalen van Dierenarts :

Bob Carrière.

Dierenkliniek Ermelo, (Spoed)-kliniek voor gezelschapsdieren
B.J. Carrière, Dierenarts
Horsterweg 66, 3851 PL Ermelo
Telefoon: 0341- 553325 Fax: 0341-558051

www.dierenkliniek-ermelo.nl

De verhalen van Dokter Bob :

(10) Afscheid van een vriend

Het betreffende euthanasie kwam niet zomaar uit de lucht vallen. Op het moment dat ik het schreef had ik al besloten om mijn eigen hond Magnum diezelfde avond in te laten slapen. Enkele dagen daarvoor werd hij getroffen door een bloeding in de hersenen en het herstel was te slecht om voldoende levenskwaliteit over te laten.

De afgelopen jaren had ik stuk voor stuk zijn klasgenoten van de gehoorzaamheid, behendigheid en IPO zien vertrekken naar het hondenhiernamaals. Met zijn 14 jaar was Magnum dan ook echt een oudje die de meeste van zijn generatie heeft overleefd. Voor ons was hij een fantastische vriend, waakte als dolle en als echte herder ook super voor de kinderen. Het stokje als leider van de roedel had hij al enige tijd geleden overgedragen aan Noortje, de jongste teef  die dat ook zonder al te ernstige schermutselingen had afgedwongen.

Legendarisch is het volgende verhaal. Vroeger ontvingen we de artsenbezoekers in onze woonkamer. Allen hadden diep respect voor de vervaarlijk grommende Magnum die echter snel inbond als de baas dat gebood. Ook herkenning na enige keren stemde Magnum mild. Eén van de vertegenwoordigers sloot echt vriendschap met hem door steevast uit zijn koffertje een pot met lekkere vitaminetabletten te halen waarvan Magnum er altijd een paar kreeg.

Op een van deze bezoeken was de verkoopleider mee die van tevoren was gewaarschuwd door zijn vertegenwoordiger voor deze “gevaarlijke” hond. Zelf aaide hij Magnum over zijn kop bij binenkomst en die liet dit rustig toe maar begon meteen te grommen tegen de tweede, nog onbekende, figuur. De verkoopleider wilde niet onderdoen en boog zicht direct over Magnum heen en wilde hem ook eens even over zijn kop aaien. Tjak! Dat werden dus pleisters, het over een hond heen buigen en de hand uitstrekken wordt als dominant en bedreigend ervaren door een hond. Doe je dit bij een hond die al te kennen geeft door lichaamstaal dat deze nog niet weet wat die van je denken moet dan is dit vragen om problemen. De vertegenwoordiger moest moeite doen om een grijns te onderdrukken, zou hij dit scenario hebben voorzien? De verkoopleider pruttelde nog na dat hij niet begreep hoe hij wel Magnum zo had kunnen aaien. In ieder geval was duidelijk dat deze man meer verstand had van verkopen dan van honden.

Als laatste nog een woordje van dank aan de trainers van het eerste uur: Margriet van Putten en Henne van Rijswijk. Zij hebben mij geholpen Magnum te trainen tot een geweldige hond die uiteindelijk op afstand op gebaren was te sturen, zoals aan een onzichtbaar draadje.

Nooit meer samen TV kijken, en alleen met een tennisbal spelen is ook al niks. Het ga je goed vriend, ik zal je missen! 

(11) Artrose bij de hond

Artrose is een aandoening van het gewricht waarbij het gewrichtskraakbeen verval vertoont en waarbij er nieuwvorming van bot optreedt aan de gewrichtsranden. De aandoening komt bij vele diersoorten voor en door opgravingen is aangetoond dat zelfs dieren uit het tijdperk van de dinosauriërs al last konden hebben van artrose.

Artrose is vrijwel nooit een op zichzelf staande aandoening maar een gevolg van een verstoring van de normale situatie van het gewricht. Enkele voorbeelden van mogelijke oorzaken zijn: bacteriële infectie, instabiliteit, trauma, slijtage door ouderdom, standsafwijking en reuma.

Artrose openbaart zich als een pijnlijkheid of een stijfheid van het betroffen gewricht. Frequent zien we artrose in de ledematen maar ook de wervelkolom of bijvoorbeeld het kaakgewricht kunnen door artrose getroffen worden. Honden kunnen vrijwel op alle leeftijden door de aandoening getroffen worden, in principe zijn artroseverschijnselen mogelijk vanaf een leeftijd van ca. 5 tot 6 maanden.

Bij klinisch onderzoek kan een waarschijnlijkheidsdiagnose gesteld worden waarna met behulp van röntgenfoto’s de definitieve diagnose gesteld kan worden en wordt ook een indruk verkregen over de ernst en uitgebreidheid van de artrose. Afhankelijk van de oorzaak kan artrose aan één of meerde gewrichten voorkomen.

Behandeling van artrose zal er op gericht zijn om de uitbreiding ervan zoveel mogelijk af te remmen en daarnaast de leefomstandigheden van het dier te optimaliseren in relatie tot de aandoening. In de praktijk komt het neer op strikte controle van het lichaamsgewicht, gerichte beweging en training, bescherming tegen koude en vocht en medicatie. Deze maatregelen zijn er op gericht om de pijn te verminderen en de functie van het gewricht zo goed als mogelijk te houden.

Voor de medicatie is een uitgebreide keuze aanwezig en zal individueel bepaald moeten worden bij welke therapie de hond de meeste baat heeft.

In en aantal gevallen is de oorzaak van de artrose met chirurgie aan te pakken zoals bijvoorbeeld bij een scheuring van de voorste kruisband in de knie. Door de knie chirurgisch te stabiliseren wordt de ontwikkeling van artrose sterk afgeremd of zelfs gestopt.

In die gevallen waarbij de artrose dermate ernstig is dat de gewrichtsfunctie verloren is en dat de pijn voor het dier niet meer te bestrijden is kan er voor gekozen worden om het gewricht in een bepaalde stand te fixeren (artrodese) waardoor de pijn na de revalidatie vrijwel verdwenen is.

Vele gevallen van artrose worden te laat aangeboden voor behandeling, het verdient dan ook zeker aanbeveling om honden met bewegingsstoornissen of pijnuitingen tijdig voor behandeling aan te bieden.

(12) Au!

Ieder jaar komen rond dezelfde tijd weer de telefoontjes binnen met hetzelfde gespreksverloop.

“Dokter, ik probeer een teek bij mijn hond op de buik te verwijderen en het lukt niet en het bloedt verschrikkelijk!”. Mijn eerste vraag is dan of het een reu betreft. “Ja, maar wat heeft dat er mee te maken dan?”. Vervolgens komt de pijnlijke vraag: “Weet u zeker dat u niet een tepel probeert uit te draaien?”. Meestal is het dan even stil aan de andere kant. Sommigen schrikken: “Oh, dokter denkt u echt…..?”. Anderen maken nog een tegenwerping: “Maar een reu heeft toch geen tepels?”. Als we de cliënt goed kennen dan volgt het gevatte antwoord:

“Heeft u uw partner al eens goed bekeken?”.

Helaas gebeurt het maar al te vaak dat een eigenaar zijn reu een tepel probeert uit te draaien.

Bij sommige reuen hebben de tepels door de pigmentatie het aspect van een teek, ook de grootte komt overeen. Het zijn gevoelige delen van de huid die ook sterk doorbloed zijn.

Het vergissen is zeer goed mogelijk en wil niet zeggen dat de eigenaar aan een bril toe is.

Mei en Juni, en later in de zomer Augustus en September, zijn echt de maanden voor teken. De jonge teekjes hangen in stengels en takken te wachten totdat een gastheer voorbijkomt. Na enige tijd boren ze zich vast in de huid en gaan bloed zuigen. In Nederland kunnen teken de ziekte van Lyme overbrengen bij mens en dier. Controleer uw huisdier daarom steeds goed op de aanwezigheid van teken. Meestal zijn de lastpakken te vinden rondom de ogen en oren en soms in de halsvlakte. Gebruik preventieve middelen zodat de teken niet aan kunnen hechten. Als u zelf door bos of heide loopt doe dan de sokken over uw broekspijp. Bemerkt u een rode bult met een wit gebied eromheen in uw huid raadpleeg dan uw huisarts.

De ziekte van Lyme geeft niet echt specifieke symptomen maar verschijnselen als gewrichtsontsteking, koorts en soms zelfs een hartklepontsteking zijn niet zeldzaam.

Regelmatig veroorzaakt de teek, of de achtergebleven steeksnuit, een vervelende ontsteking. Als dit een duidelijke bult wordt is het verstandig om deze te laten behandelen.

Wilt u een teek verwijderen doe dit dan met een speciale tekentang, draai linksom om de steeksnuit niet af te breken en ontsmet het wondje daarna. Deze volgorde is erg belangrijk.

(13) Bananendoos met inhoud

Patiënten worden soms op de meest ludieke wijzen vervoerd. Voor katten is er maar één echt goede oplossing en dat is de kunststof transportmand die aan de bovenzijde geopend wordt. Dit maakt de kans op ontsnappen minimaal en de kat is gemakkelijk bereikbaar voor de dierenarts. In deze transportmand kan de kat zich niet bezeren. Wel dient u erop te letten dat u een mand kiest die aan de onderzijde voldoende hoog gesloten is. Anders loopt eventuele urine zo de mand uit op de bekleding van bijvoorbeeld de auto. Een krantje of handdoek onderin maakt het wat comfortabeler voor de kat en vangt het eerste vocht op.

Veel manden gaan aan de voorzijde open met een deurtje en de opening is kleiner dan de omtrek van de mand. Eigenlijk zijn dit ondingen, de kat is zeer handig in het zich afzetten tegen de randen en het wordt een heel gedoe om de kat eruit te krijgen met het risico dat het dier met een pootje achter het deurtje blijft vastzitten. Zeker bij gestresste dieren of gewonde dieren blijft er dan niets anders over om het hele ding uit elkaar te halen wat veel tijd kost en onpraktisch is. Deze manden hebben als nadeel dat het bij veel katten ondoenlijk is voor de eigenaar om de kat erin te krijgen. Een voorbeeld van de goede mand is bijvoorbeeld de Pet Caddy en deze is verkrijgbaar in vele maten. Een bijkomend voordeel is dat sluitingen en scharnieren los leverbaar zijn.

Een in ieder geval niet goede manier is om de kat los op de arm of aan een touwtje mee te nemen. In de stress rukken de katten zich los en het zal niet de eerste keer zijn dat de brandweer eraan te pas moet komen om een kat uit de boom te halen. Sommige dieren zijn zelfs spoorloos verdwenen!

Honden moeten kort aangelijnd zijn waarbij de halsriem zodanig is vastgemaakt dat het dier zich niet los kan trekken.

Vorige week kwam een pup in een bananendoos. In dit geval geen probleem omdat het diertje (slechts 8 weken oud!) een gebroken achterpoot had en zeker niet van plan was om te gaan bewegen. Voor zulke patiënten is het wel fijn als ze vrij kunnen liggen zodat ze zich niet nog meer pijn doen. De operatie van deze pup is goed verlopen en binnenkort terug te vinden als patiënt van de maand op onze website.

Andere transportmiddelen zijn zeer fraai vervaardigde staketsels van hout, met koperbeslag en alles natuurlijk gelakt. Helaas zijn dit vaak loodzware dingen geworden en ook slecht te reinigen. Verder zijn zeer populair de wasmand met deksel en de boodschappenkratjes. Eén opengeklapt en één dicht als deksel erop. Ook dit is geen betrouwbaar systeem, de kans op ontsnappen is groot. De jutezak begint langzamerhand te verdwijnen uit het beeld. Over jute zakken gesproken: ooit vertelde een cliënt mij dat ze iets had gevonden om haar kat niet meer weg te laten lopen. Je stopt het dier in een jute zak, slingert hem drie keer rond boven je hoofd en dan is het dier zo gedesoriënteerd dat hij niet meer weg kan lopen! Volgens mij durfde het dier niet meer weg te lopen, bang dat hij bij terugvinden deze behandeling weer en langer zou moeten ondergaan! 

(14) Bedorven vakantiepret

Uit de statistieken komt duidelijk naar voren dat de gemiddelde Nederlander steeds vaker zijn huisdier meeneemt op vakantie. Voornamelijk betreft het hier dan autovakanties en soms bootvakanties. Misschien is het aantal autovakanties toegenomen of is het steeds moeilijker om een huisdier in een pension onder te brengen.

Vakanties naar zuidelijker landen zijn niet vrij van risico’s, daar heb ik al eerder over geschreven. Maar in eigen land kan het ook nog wel eens misgaan.

Zo is het een hardnekkig misverstand dat iedere hond kan zwemmen. Ieder jaar verdrinken er weer honden omdat deze niet blijken te kunnen zwemmen. En zeker bij honden met een flinke vacht kan het door het vocht een hele hijs zijn om het dier tijdig op het droge te krijgen.

Ook zijn er honden die te ver van de wal verwijderd raken, door vermoeidheid komen zij dan in de problemen als het geen geoefende zwemmers zijn. Een ander probleem voor onze viervoeter kan zijn dat deze de kant niet meer op kan komen omdat deze te hoog is. Leer uw hond zwemmen voor de vakantie in ondiep water, eventueel aan de lijn. Probeer ook altijd een plaats te vinden waar een hond gemakkelijk in en uit het water kan lopen. Op  boten moet er op gelet worden dat honden er niet te gemakkelijk af kunnen vallen. Niet zelden valt een hond van het gangboord af tussen twee vaartuigen en verdrinkt dan omdat er te weinig zwemruimte is of omdat het dier niet is te bereiken.

Zorg dat u altijd het telefoonnummer van uw eigen dierenarts bij zich heeft op vakantie. Dit is gemakkelijk voor overleg of als taal een probleem is in de communicatie met de locale dierenarts. Eventueel zouden de artsen ook rechtstreeks met elkaar kunnen overleggen.

In Nederland ervaren wij meestal dat de eigenaar bij ernstige zaken met gezwinde spoed huiswaarts keert. Zo kwam gisteren ook een cliënt van ons hals over kop terug van vakantie. Haar hond had een baarmoederontsteking gekregen en dan mag er geen dag verloren gaan bij de (chirurgische) behandeling. De hond is inmiddels geopereerd en lijkt het goed te maken. Gelukkig is het in Ermelo ook mooi weer!

(15) Beesten

Soms is het nieuws zo schrijnend dat onze belevenissen ver in het niets vallen bij de afschuwelijke werkelijkheid.

Iemand kwam op voor een oudere dame en fatsoen

Hij werd vervolgens doodgeslagen

Iemand greep, misschien te hard, een overvaller in zijn kraag

Hij zal worden vervolgd

Iemand was gewoon lerares Nederlands op een school

Zij werd meedogenloos vergiftigd door een leerling

Iemand wil de orde handhaven als politieagent

Hij wordt van achteren neergeslagen

Iemand beschermt meisjes in een discotheek

Hij wordt doodgeschoten, zijn collega levensgevaarlijk verwond

Zij zeggen maatregelen te zullen nemen, maar helpen die wel?

Wij? Wij kijken de andere kant op, bang voor de toorn van de dader of overheid

Ik? Ik weet het niet meer, beesten gaan nog fatsoenlijker met elkaar om.

(16) Beetje vreemd

Soms zijn de klachten van de eigenaren heel moeilijk te omschrijven. Op de vraag hoe de eigenaar de klacht zou omschrijven volgen dan vage antwoorden als “beetje vreemd” of  “doet het niet”. Aangezien de dieren zelf geen vragen kunnen beantwoorden wordt het dan een aardig gepuzzel. Als ik af en toe bij ons de internisten hoor overleggen dan moet je af en toe een ware Sherlock Holmes zijn om uit te vissen wat een dier nu werkelijk scheelt.

Want heel vaak is het plaatje aan de buitenkant absoluut niet duidelijk. Gelukkig zijn er ook “makkelijke gevallen” zoals het schijnzwangere teefje. Deze kan allerlei stemmingswisselingen vertonen verschillend van agressie tot absolute sloomheid. Vaak verliezen ze ook nog de eetlust tot verontrusting van de eigenaar. Pantoffels van de baas worden behoedzaam naar de mand gedragen en gekoesterd alsof het een echte nazaat betreft.

In de natuur is dit heel normaal gedrag binnen een roedel honden. Alleen de alfa-teven worden gedekt en werpen hun jongen. Daarmee synchroon wordt een deel van de overige teven schijnzwanger. Mocht er iets gebeuren met één van de moederteven dan staan er meteen een aantal pleegtantes klaar om de weesjes op te vangen. Pups zijn bij honden dan ook makkelijk “over te leggen”. Deze schijnzwangere teven geven ook gewoon melk en brengen de pups groot.

Ook bij onze schijnzwangere  huishond komt het vaak tot melkproductie. Het is mooi om de verbaasde blik van de eigenaar te zien op het moment dat door enige massage de melk uit de tepel stroomt.

De schijnzwangerschap ontstaat in het vervolg op de loopsheid en in veel geval is de hond beter af als de schijnzwangerschap met medicijnen beëindigd wordt.

Het blijft natuurlijk medisch gezien veel beter om en teef te laten steriliseren als je zeker weet dat je geen puppies wilt. Het gezondheidsrisico van een gesteriliseerde teef ligt veel lager dan dat van een niet gesteriliseerde teef. Dat is ook de reden dat u een lagere verzekeringspremie betaalt voor een gesteriliseerd teefje.

Veel van de honden die regelmatig schijnzwanger zijn eindigen op oudere leeftijd een keer met een baarmoederontsteking en dan zijn de rapen gaar! Dan moet een oudere en zieke hond met spoed geopereerd worden en dat gaat vergezeld van de nodige risico’s.

(17) Bijna dood

Inmiddels heb ik al zo veel vreemde dingen meegemaakt dat ik niet meer zo gauw ergens van sta te kijken, maar het volgende verhaal is zo bizar dat het toch weer gelukt is mijn verbazing te wekken.

De dierenambulance  werd op een zaterdagmorgen gebeld of zij een dode poes wilde komen ophalen. De eigenaar had hem in de tuin van de buren zien liggen. De mensen op de ambulance hebben een melding over een gewond levend dier voor laten gaan op deze melding  en zijn toen de kat gaan halen.  Wie schetst hun verbazing dat de kat weliswaar heel zwak was maar nog leefde!   De eigenaar had het blijkbaar niet aangedurfd het dier van dichtbij te bekijken.   Hier komen wij in het verhaal, want met grote spoed werd het arme dier binnen gebracht.  Hij was enorm onderkoeld, verkrampt en met starende pupillen. Uit alles bleek dat het dier vergiftigd was en hoewel zijn kansen natuurlijk niet zo groot waren wilde we het er toch op wagen als de eigenaar dat tenminste goed vond. Helaas, vele pogingen de eigenaar telefonisch te bereiken liepen op niets uit  en we besloten dan maar op eigen verantwoording het dier te behandelen. In de weer met infusen, medicijnen,  couveuse  en nauwlettende bewaking  en wonder boven wonder ging het in de loop van de dag steeds ietsje beter met haar. In de middag belde de eigenaar  die niet kon geloven dat het dier nog een kans maakte maar het uiteindelijk wel wilde proberen.  Bij navraag wat er nu eigenlijk gebeurd was bleek de kat vrijdagavond  wat paniekerig te zijn geweest en was het huis uitgerend. De eigenaar kon hem niet meer vinden in het donker  en trof hem de volgende morgen aan in de tuin van de buren.

Dat katten beschikken over meerdere levens bewees deze patiënt maar weer eens.  De volgende morgen zat hij weer overeind! De eigenaar kon het nauwelijks geloven maar kon uiteindelijk een springlevende kat weer ophalen. Door deze kat wordt maar weer eens aangetoond dat je een kat niet te snel moet opgeven. Katten zijn onvoorstelbaar taaie wezens die de meest ernstige aandoeningen met wat volharding overleven. Twijfelt u of een dier daadwerkelijk dood is ga er dan vanuit dat het niet zo is en handel daar dan naar. In bovenstaande geval had het niet veel gescheeld of het dier was daadwerkelijk en onnodig overleden.

(18) Bob wordt dement

Dementie is een welbekend verschijnsel bij oudere mensen. Iedereen heeft wel eens van nabij meegemaakt hoe iemand langzamerhand vervreemdt van de echte wereld en terechtkomt in een geheel eigen wereld. Niet zelden wordt bij dit gedrag ook kinderlijk gedrag waargenomen. Niet alle oorzaken van dementie zijn tot nu toe bekend en knappe koppen breken zich het hoofd over de vraag hoe dementie kan worden vertraagd of zelfs kan worden voorkomen.

Het aparte doet zich voor dat we ook bij oudere honden dementie kunnen waarnemen. Vroeger hadden we een hond die in zijn laatste levensjaar van de 17 (!) urenlang in de bladeren van de Yucaplant heen en weer stond te schommelen, zichtbaar genietend, grotendeels afgesloten van de wereld.

Afgelopen dinsdag had ik Bob, een zwarte Labrador op consult. De eigenaar verhaalde over “pups” gedrag: Bob deed dingen die hij jaren niet meer had gedaan. Maar ook was er de klacht van incontinentie: zonder ziektekundige oorzaak doet Bob zijn behoeften in huis.

Op zich hoeft een demente hond geen probleem te zijn maar met incontinentieklachten erbij kan het wel lastig worden. De hond is zich van geen kwaad bewust. Soms kunnen ze ook echt gek doen of vervallen in plotselinge blafbuien zonder dat daar direct aanleiding toe is.

Een demente hond is niet echt te behandelen. Voor oudere honden in het algemeen is er wel veel te doen. De weerstand is dalende, met tijdige vaccinaties en een goede voeding kan deze op peil worden gehouden. Regelmatige controle is van belang zodat beginnende tumorziekten op tijd ontdekt en bestreden kunnen worden. Bij de reu verdient de prostaat ook extra aandacht. Oudere honden en katten zijn gevoelig voor hart- en nierkwalen. Ook hier geldt dat een tijdige diagnose de aandoening kan vertragen en zo de levenskwaliteit van het dier kan verbeteren. Heel belangrijk is ook een goede gebitsverzorging. Zorg dat uw (oude) huisdier een schoon gebit heeft, anders is het een bron van infecties, pijn en vieze geuren. Het is normaal dat een hond of kat vanaf een jaar of 6 tandsteen gaat ontwikkelen, met name op de grote kiezen en hoektanden. Uw dierenarts kan het gebit reinigen. Als u een jong dier heeft kunt u proberen te wennen aan een regelmatige poetsbeurt.

(19) Boos

Iedere week is het een terugkerend ritueel dat er een stukje geschreven moet worden voor de Stadsomroeper. Soms heb je inspiratie, de ene keer ingegeven door een actuele gebeurtenis de andere keer door grappige anekdotes uit het verleden.

Ook voorlichting is belangrijk dus regelmatig komen ook onderwerpen aan bod die gewoon nuttig zijn.

En deze week? Ik kan niet achter de tekstverwerker gaan zitten, wetende dat ik nog te kwaad ben en dat is gevaarlijk omdat woorden dan vaak te scherp aan het papier toevertrouwd worden.

Echter, de oproep van de redactie wordt steeds dringender, dus vooruit dan maar!

Wat is er gebeurd? Van de week kwam de dierenambulance er aan uit Nijkerk. Ze brachten een reekalfje van maximaal 3 dagen oud, de navelstreng hing nog verdroogd aan zijn buikje. Natuurlijk kregen ze alle voorrang maar nadat het dier uit de deken tevoorschijn kwam was al gauw duidelijk dat alle hulp hier te laat kwam. Met gebroken ogen staarde het bokje voor zich uit, levenloos.

En weer het klassieke verhaal: wandelaars hadden het kalfje gevonden en dachten dat het verlaten was. Het arme dier werd door de mensen mee naar huis genomen en men had geprobeerd wat melk er in te krijgen.

Reekalfjes liggen open en bloot in het bos, dat hoort zo! Nee, je kunt ze niet opvoeden, dan gaan ze de mens als soortgenoot zien en zijn reddeloos verloren voor de natuur. Ja, je moet er af blijven en op de paden blijven om dit soort toestanden te voorkomen.

Natuurlijk kun je relativeren, reeën genoeg in Nederland, er zijn ergere dingen, etcetera, etcetera. Maar: is het nu niet mogelijk dat we met zijn allen proberen dat kleine beetje natuur dat we nog hebben in dit land waar asfalt, beton en steen meer voorkomen dan echte natuur, in stand proberen te houden? Iemand die nu een kalfje doodschiet wordt strafrechtelijk vervolgd, iemand die hem indirect doodt door hem uit zijn nest te slepen gaat door voor dierenliefhebber omdat leken denken een dier te redden. U ziet het, ik ben nog steeds boos!

(20) Brody

Puppies kunnen soms echte lastpakken zijn voor hun soortgenoten. De reeds in het gezin aanwezige hond moet al met lede ogen toezien hoe hij een deel van zijn plaats moet afstaan aan het nieuwe monster. De pup eist natuurlijk alle aandacht voor zich op en de andere hond wordt enigszins emotioneel verwaarloosd. Oren, staarten en poten zijn prachtige uitsteeksels om in te bijten en dan lekker aan te trekken. Grommend en morrend laat de geplaagde hond dan weten dit niet echt op prijs te stellen. Sommige pups weten echter niet van ophouden en lopen de kans een flinke schrobbering te krijgen. Als dit gebeurt past de pup instinctief een ontwapende techniek toe: de pup gaat op zijn rug liggen en geeft zich onder luid gepiep over.

Soms laat hij zelfs een beetje urine lopen. Voor de boze soortgenoot is dit het signaal dat de pup spijt heeft en het voorlopig (het eerste uur meestal) niet meer zal doen.

Hoogst zelden vallen er echt gewonden onder de puppies.

Met Brody was het anders. Brody is een Rottweilerpup en het nieuwe vriendje van een Newfoundlander, een hond van minstens 50 kilo.

In een onbewaakt moment veroorzaakten de kinderen een conflictsituatie door lekkers uit te delen.  Brody dacht vlak bij zijn soortgenoot wat te kunnen pakken maar die viel verdedigend uit wat hard aankwam.

Brody gilde het uit en werd door de dierenarts in Zeewolde doorgestuurd voor verder onderzoek en behandeling.

Brody’s bovenkaak was gebroken, zijn onderkaak was gebroken en één kaakgewricht was uit de kom. Zijn toch al niet smalle kopje was bijna tweemaal zo dik door alle zwellingen.

Technisch zit je met het probleem bij een pup dat het allemaal groeiende structuren zijn met daarin ook nog eens een gebit dat moet gaan wisselen.

De enige mogelijkheid die ons restte was het herstellen van alle breuken en het gewricht en vervolgens moesten de kaken op elkaar gelijmd worden voor stabiliteit.

In een langdurige operatie werd alles hersteld en de kaken werden verlijmd. Tevens moest een voedingssonde worden geïmplanteerd wat met de gesloten bek kan Brody natuurlijk niet zelf eten of drinken.

Gedurende twee weken is Brody opgenomen geweest en ging alles zo goed dat Brody naar huis mocht waar nu zijn vrouwtje bijna een dagtaak heeft aan de verzorging want een groeiend Rottweilertje lust wel wat. Binnekort komt Brody voor controle en we zijn benieuwd!

(21) Brody (vervolg)

Vorige week kwam Brody voor controle. Vijf weken lang had hij met gesloten kaken moeten lopen maar deed alsof het de gewoonste zaak van de wereld was. Zijn eigen blaf had hij al 5 weken niet meer gehoord. Op het laatst was hij wel zo handig geworden dat hij in staat was om water tussen de tanden door als het ware op te zuigen.

Onder sedatie werden de controlefoto’s gemaakt van de schedel en tot onze opluchting zagen we dat de botten zich goed hadden hersteld. Toen begon de lastige klus om de kaken weer los te maken. We waren erg benieuwd hoe Brody zou reageren. U kent de situatie bij de tandarts, als de kaken langere tijd een bepaalde stand hebben gehad dan wordt het moeilijk om de mond weer te sluiten. Zou hier het omgekeerde het geval zijn? Zou Brody zijn kaken open krijgen? Eindelijk was alle kunsthars verwijderd en werd het spannend, Brory kreeg een injectie om de sedatie onwerkzaam te maken en langzaam werd hij wakker. Moeiteloos deed hij zijn bekje open. Het gebit sloot goed dus dat was in orde gekomen en toen……. toen ontdekte Brody dat hij zijn tong uit kon steken en zijn lippen kon aflikken. Terwijl ik nog wat na stond te praten met de eigenaar heb ik de fraaiste staaltjes van tonggymnastiek kunnen bewonderen, ongelooflijk wat een pup met zijn tong kan. Na Brody nog even gezellig geaaid te hebben ging hij met een blije eigenaresse huiswaarts. De volgende dag werd namens Brody een gigantische slagroomtaart bezorgd waar we met zijn elven twee dagen van konden genieten bij de koffie. Nu is het alleen nog afwachten of het wisselen bij Brody nog goed verloopt.

Natuurlijk maken we ook trieste dingen mee maar als het dan met zo’n aanvankelijk triest geval weer goed is gekomen dan kan je dag niet meer stuk, zeker niet als er dan ook nog taart aan te pas komt om het te vieren!

(22) “Bumperklever”

Het is in deze tijd weer hoogseizoen voor de EHBO van jonge vogels. De dierenambulance rijdt af en aan met gevonden en gewonde jonge vogels. Sommige zijn dermate verwond door een auto of een kat dat deze niet meer te redden zijn. Anderen knappen na hun medische behandeling weer aardig op. Speciaal voor deze gasten hebben we buitenvolières en de “zware “ gevallen gaan in onze tweede opname, gescheiden van onze andere patiënten.

Op het voeraanrecht staat een hele batterij bakjes en potjes met de juiste voedingen voor deze vogels. Tussen de bedrijven door worden de vogels gevoed door iedereen in de kliniek die maar even tijd heeft, zelfs onze kinderen doen hier aan mee. Sommigen zitten met wijd opengesperde bekjes te wachten op de brei van kattenvoer en insecten, anderen krijgen weer meer een zaad- of eivoermengsel. En er zijn er altijd die hun snavel krampachtig dichthouden. Met enige lichte dwang worden ook deze voorzien van voedsel.

Als de vogels dit door hebben wordt iedere binnenkomst in opname twee met een luid gekwetter ontvangen. Het is een bonte verzameling met onder andere een merel, een zanglijster, 3 kauwtjes en een boomklever. Vooral de drie kauwtjes maken er een dolle boel van. Als ze voldoende hersteld zijn gaan ze voor verdere opfok naar de vogelopvang in Woudenberg en keert de rust weer in opname 2.

Ondanks het serieuze werk wordt er heel wat afgelachen onderling. Zo kwam Roos, een van onze assistentes met de volgende vraag: “Hoe wordt een aangereden boomklever ook wel genoemd? ”. U weet het niet? Een bumperklever! 

(23) Chirurgische preventie maagkanteling

Veel eigenaren van grote honden zijn bekend met het verschijnsel “maagkanteling”. Hierbij draait de maag om zijn as en zo worden de slokdarm en de twaalfvingerige darm als het ware dichtgedraaid. De gasontwikkeling in de maag gaat door en deze zwelt op als een ballon. Het dier wordt dik aan de linkerzijde en probeert te braken. Dit lukt niet omdat de maaguitgang is afgesloten. Het dier zal snel in shock raken en dit is een levensbedreigende situatie.

Een maagkanteling komt regelmatig voor bij honden die groot zijn en “ruim in hun vel” zitten. De bindweefselslapte die de huid zijn beweging geeft is ook de reden dat de inwendige organen te veel bewegingsvrijheid hebben en zo ook de maag.

Rassen zoals de Bloedhond, St. Bernard, Mastino Napolitano, Bull Mastiff, Bordeaux Dog, Mastiff en Duitse Dog staan bekend om hun hoge gevoeligheid voor de maagkanteling. Maar ook Rottweilers, Berner Sennenhonden, Bouviers en Boxers zijn regelmatige gast op onze operatietafel met deze aandoening.

Spoedchirurgie kan het leven van het dier redden maar helaas overlijdt een gedeelte alsnog na de operatie ten gevolge van onbehandelbare hartritmestoornissen. Het succespercentage schommelt tussen de 25-50% afhankelijk van het tijdstip en kwaliteit van de chirurgie. Daarom is de preventie enorm belangrijk. De maag moet zo snel mogelijk weer leeg zijn na het eten. Dus hoogverteerbaar voer in meerdere kleine porties per dag verdient de voorkeur. De meeste dinners zetten uit na opname en zijn niet geschikt. Ook luchtslikken moet voorkomen worden dus voeren vanaf een standaard is belangrijk. Koude prikkels zoals veel koud water drinken of sneeuw eten bevorderen het ontstaan van een maagkanteling.

De beste preventie tegenwoordig bestaat uit een chirurgische ingreep waarbij de maag wordt vastgezet zodat deze nooit meer kan kantelen. Het voordeel is dat je een gezonde hond onder ideale omstandigheden opereert maar je weet zeker dat de levensbedreigende maagkanteling voorgoed is voorkomen. Het is technisch een moeilijke ingreep omdat het erg precies komt maar de resultaten zijn zeer goed. Bezit u een hond die gevoelig is voor een maagkanteling overleg dan eens met uw dierenarts om preventief de maag vast te zetten. Voorkomen is beter dan (niet kunnen) genezen!

(24) Clint

Clint is een grote blonde Labrador, de vriendelijkheid zelve. Het is niet voor niets dat deze honden zo populair zijn als gezinshonden. Het zijn vriendelijke “tanks” en altijd goed gezind.

Clint had een ongelukje gehad waarbij één van zijn voortanden geheel afgebroken was. Enkele splinters en de wortelpunt zaten nog in de kaak maar dat was het dan ook.

Als een dier een breuk van een tand of een kies oploopt waarbij centraal een gaatje is te zien dan is het eigenlijk een spoedgeval. De pulpaholte is dan geopend en staat het leven van het element op het spel. Als je er snel genoeg wat aan laat doen dan kan de holte gesloten worden en soms is het mogelijk om het element op te bouwen zodat het er voor het zicht weer netjes uitziet. De rij boven- of ondersnijtanden wordt het front genoemd en als je daar een tand tussenuit trekt kan de rest gaan verzakken. Een tand of kies die dood gaat wordt zwakker en kan later last veroorzaken. 

Het verwijderen van wortelpunten, wortelkanaalbehandelingen en restauratie van elementen vergt extra kennis en specialistische apparatuur. Daarom zijn er weinig klinieken in Nederland die deze behandelingen uit kunnen voeren.

Deze behandelingen geschieden onder narcose omdat het dier volstrekt stil moet liggen en omdat je droog en steriel moet kunnen werken.

Clint was een nieuwe patiënt en de eigenaar meldde dat hij wel eens een epilepsieaanval had gehad. Hier moesten we dus bij de te kiezen anesthesie en het wakker worden rekening mee houden!

Epilepsie komt bij vele honden voor. De verschijnselen kunnen sterk variëren, het meest bekend is het niet meer op de poten kunnen staan en het vertonen van stuipen. Vaak speekselen de honden behoorlijk en niet zelden laten ze urine lopen.

Raadpleeg altijd uw dierenarts. Sommige oorzaken zijn goed te behandelen en met epilepsie is zeker te leven indien de patiënt goed begeleid wordt. Uw dierenarts heeft ook een speciaal dagboek, houdt dit nauwkeurig bij, het vergemakkelijkt de behandeling enorm!

Met Clint is alles goed gegaan en in veel gevallen kunnen honden oud worden met epilepsie.

(25) Dappere Max

Soms ben je verbaasd als je ziet wat een dier allemaal kan hebben. Natuurlijk is, net zoals bij mensen, het ene dier wat flinker dan de andere, maar Max stijgt toch wel duidelijk boven de rest uit. Max is een roodwitte kater en woont met zijn baasjes in Alblasserdam en logeert regelmatig op de Veluwe.

Op een kwade dag kwam Max in botsing met een auto en maakte hardhandig kennis met de straat. Als door een wonder overleefde hij de klap en werd met spoed naar de dierenkliniek vervoerd. Duidelijk was te zien aan de stand van zijn achterpoot dat er in het gebied van de knie iets echt mis moest zijn. Maar  veel erger was de ontzettende benauwdheid van Max.

Gevreesd werd voor een klaplong. Nadere diagnostiek was moeilijk omdat anesthesie onverantwoord was en iedere vorm van stress te veel kon zijn voor Max.

Er werd besloten om Max met medicijnen te ondersteunen en een nacht af te wachten. Bij de controles ’s nachts bleek zijn toestand stabiel, even kroelen werd in dank aanvaard en met een voorzichtig gespin begroet.

De volgende ochtend was Max wat beter bij de tijd maar nog steeds ernstig benauwd. We konden nu voorzichtig proberen een röntgenfoto te maken. Uit de foto bleek dat het middenrif (een spierplaat die borst en buikholte scheidt) was gescheurd en dat de lever, maag en milt het hart gezelschap hielden in de borstkas! Hierdoor was er minder ruimte voor de longen en de benauwdheid van Max was verklaard. Zo’n aandoening is chirurgisch te verhelpen maar heeft een hoog risico. Tijdens de operatie moet de ademhaling door apparatuur overgenomen worden. Gelukkig verliep de operatie naar wens en lagen de organen uiteindelijk weer op de plek waar ze horen.

Ondanks alle behandelingen bleef Max waanzinnig lief tegen iedereen. Regelmatig stonden assistentes, stagiaires of de dierenartsen even te knuffelen bij Max. De meeste patiënten krijgen natuurlijk af en toe een geruststellende aai over hun kop maar Max lag er zo van te genieten dat hij nog meer aandacht versierde.

Het herstel van de borstoperatie verliep vlot en na een week kon de knie hersteld worden. De kruis- en kniebanden waren volledig afgescheurd en dit zijn zulke kleine structuren bij de kat dat hechten onmogelijk is. Max werd voorzien van kunstbandjes die met kleine stalen schroefjes zijn vastgezet op de botten. Nu, enkele weken later ziet het er naar uit dat de functie van de knie behoorlijk goed terugkomt.

Van één van deze aandoeningen zou een kat al aardig chagrijnig mogen worden, laat staan van twee van zulke aandoeningen. Maar Max niet. We denken zelfs dat hij het leuk vindt om iedereen weer te zien bij de controles. De aaien laat hij zich dankbaar welgevallen en worden beloond met een dankbaar gespin.

(26) De dag die verkeerd eindigde

Afgelopen vrijdag vond de open dag van de Dierenkliniek plaats. Honderden mensen hadden de weg naar de kliniek gevonden en kregen een rondleiding door de vernieuwde praktijk. De huidige kliniekvorm lijkt volgens de meeste op een kompleet dierenziekenhuis. Veel bijval kreeg ook de nieuwe euthanasieruimte: “nu het zo kan hoeft het niet meer thuis te gebeuren” liet één van de bezoekers zich ontvallen. Het aantal dierenartsen en assistentes dat, opgedoft en wel, de rondleidingen verzorgde werd gaandeweg de dag uitgedund. Allereerst kwam een spoedpatiënt uit Lelystad binnen met een totale darmafsluiting. Na het vooronderzoek kwam vast te staan dat met een kijkoperatie moest gaan blijken of er nog behandeling mogelijk zou zijn. Om de toestand het dier te stabiliseren werd een infuus aangelegd en de eerste medicijnen verstrekt.  Zo werd de intensive care opeens met echte patiënten gevuld en kreeg de rondleiding een nog spannender karakter.

Vervolgens was het de beurt aan een Jack Russel Terrier die met een acute leverontsteking te kampen had. Om in te kunnen schatten hoe ernstig één en ander is moet in zo’n geval laboratoriumonderzoek verricht worden zodat een deel van de bezoekers “life” het onderzoek kon volgen.

Het derde geval was het meest trieste maar dit heeft zich aan de waarneming van de meeste bezoekers onttrokken. Een vrouwtjeskonijn  was plots heel ziek geworden en acute hulp was noodzakelijk. De eigenaresse was echter nauwelijks binnen of het konijn overleed in haar armen. Bij nader onderzoek bleek dat het konijn (al enige tijd) kampte met een baarmoederontsteking en dat deze haar zojuist fataal was geworden.

Bezoekers liepen in en uit en om drie uur sloten de deuren van de kliniek. Iedereen was moe maar voldaan en blij met de getoonde belangstelling. De poedel was inmiddels gereed voor operatie en vol goede moed startte ik mijn werk.

De darmafsluiting bleek te worden veroorzaakt door een enkele tumor van de darm dus door een stuk darm met de tumor weg te nemen was het leven van deze 11-jarige poedel te redden!

Bij dit soort zware chirurgie houden wij een regel aan waarbij wordt gesteld dat als je tenminste 3 maanden levensverlenging met een goede levenskwaliteit kunt bereiken dat dan de ingreep gerechtvaardigd is. 3 maanden is gemiddeld 2,5% van een hondenleven bij de mens komt 2,5% overeen met bijna twee jaar. De poedel was verder in goede doen en poedels kunnen behoorlijk oud worden. Zoals altijd wordt er in deze gevallen telefonisch overleg gepleegd met de eigenaar om de ontstane situatie door te spreken.

Bij het horen van het woord “tumor” werd de eigenaar heel resoluut, de hond moest direct inslapen. Mijn vrouw probeerde nog duidelijk te maken dat er nog goede kansen waren voor de hond maar de eigenaar wilde er niets van weten, waarschijnlijk door eerdere ervaringen.

Diep teleurgesteld keek ik toe hoe via het infuus het euthanasiemiddel werd toegediend.

Door mijn hoofd gonsden de woorden die ik talloze malen had uitgesproken bij de rondleidingen deze dag: “Als dierenarts kun je alleen adviseren, maar de eigenaar beslist, en dan sta je wel eens met kromme tenen in je schoenen!”

Ik had mij het einde van deze dag anders voorgesteld………….

(27) De gevolgen van Mond en Klauwzeer voor honden

Honden zijn gelukkig niet gevoelig voor het virus dat mond- en klauwzeer veroorzaakt zodat ze niet ziek worden. Maar toch laat de ziekte zich ook bij de honden(eigenaar) voelen. Uitlaatgebieden zoals bos en heide zijn gesloten. Ook de regionale kynologenclubs zijn gesloten en alle cursussen zijn gestaakt.

Het voorjaar is een echte tijd van jonge dieren daarom zijn er nu volop puppies die hun moeder verruild hebben voor hun nieuwe baasjes. En nu komt het probleem: waar moeten deze hondjes trainen, hoe kunnen ze begeleid worden in deze zo belangrijke periode van socialisatie?

De MKZ-problematiek is voorlopig  nog aanwezig in onze regio met alle gevolgen van dien. Bovendien zal de zomervakantie ook roet in het eten gooien.

Omdat een goede socialisatie de basis legt voor de hond en eigenaar voor een wederzijds begripvol leven  is er naar alternatieven gezocht. Na overleg tussen kynologenclubs, de dierenartsen uit Ermelo en de gemeente, in de persoon van Mevrouw van Rijswijk, is besloten om op maandag 21 Mei een lesavond te organiseren waarbij de basale principes van opvoeding en socialisatie aan de orde komen. Aanvang van de avond 19.00 uur. Honden met een leeftijd tot maximaal 5 maanden kunnen aan deze avond meedoen. Deelnemende honden moeten minstens éénmaal tegen de ziekte van Parvo zijn geënt en moeten recent zijn ontwormd. De theorielessen bij Dierenkliniek Ermelo van dierenartsenechtpaar Carrière zijn inmiddels ook weer hervat.

Op deze manier hopen alle partijen bij te dragen aan verantwoord hondenbezit.

(28) De herfst komt eraan!

Ondanks het mooie nazomerweer van deze week is het toch echt zo dat de herfst in minder dan 3 weken voor de deur staat. Maar we hebben natuurlijk wel een hele mooie zomer gehad.

Helaas was de extreme warmte voor een aantal huisdieren te veel. Dieren die leden aan sterk overgewicht of dieren met gevorderde hartkwalen kwamen vroegtijdig aan hun einde.

Ook waren er weer vele gevallen van oververhitting, er zijn nog steeds eigenaren die dan overdag gaan fietsen met hun hond, ballen gaan gooien met de hond of deze achterlaten in een gesloten auto met alle gevolgen van dien.

Het mooie weer had ook voordelen voor het dierenrijk, zo waren er prachtige (nacht)vlinders en andere insecten te zien  die we anders niet zo gauw zullen waarnemen. Wespen hebben kennelijk minder goed gedijt deze zomer maar daar zal niemand om rouwen.

Met de komst van de herfst wordt het weer meer regenachtig. De katten zullen minder graag naar buiten gaan en dus langer hun plas ophouden. Dit vergroot de kans op blaasontstekingen of de kans op verstoppingen van de plasbuis van de kater. Houdt uw kat dus goed in de gaten, als deze afwijkend plasgedrag vertoont, zoals vaak kleine beetjes of duidelijk persen, dan is het tijd voor de dierendokter!

Ook zal het weer eerder donker worden en zeker met regen neemt het zicht voor de automobilist enorm af. Een reflecterend halsbandje kan dan goede diensten bewijzen, zeker voor loslopende katten. Ook een het “chippen” van de kat is verstandig omdat dan in geval van nood snel contact met de eigenaar opgenomen kan worden.

De notenbomen staan nu bol van de vruchten. Vorig jaar rond deze tijd zwiepten de takken van onze walnotenboom nog in het rond dankzij de bende eekhoorns die er met onze walnoten vandoor gingen, werkend aan hun wintervoorraad. De enige eekhoorns die ik nu heb gezien waren niet dikker dan 1 centimeter, platgewalst op het wegdek van de Horsterweg. Het is ook geen wonder dat er voor de arme dieren geen ontkomen aan is, snelheden lopen op tot boven de 100 kilometer per uur. Nu breekt het seizoen aan van de rondtrekkende egeltjes, naarstig op zoek naar een geschikte plaats voor de winterslaap. Laat eens een stapel houtblokken of een grote berg bladeren of takken met een ruimte eronder liggen in uw tuin en wie weet maakt u een egeltje blij. Vindt u een kleine egel waarschuw dan de dierenambulance want ze moeten minimaal 140 gram wegen voor het kunnen overleven van een winter.

Nu maar hopen dat ze uitkijken bij het oversteken……      

(29) De huifkar

Puppies kunnen geboren worden met een bepaalde aangeboren afwijking en daardoor is lopen dan onmogelijk. Het borstkasje is afgeplat en de voorpootjes wijzen wat naar buiten daardoor. De diertjes zijn niet goed in staat om de tepels en later het speenvoer te bereiken. De puppies met deze afwijking worden ook wel “zwemmertjes” genoemd. Heel vaak worden deze diertjes ingeslapen.

Een jaar of tien geleden overkwam het vrienden van ons. Ze hadden een nestje gefokt en het viel meteen op dat in de bende spartelende puppies er één zat die er niet helemaal goed uitzag.

Helemaal gek met hun dieren en met vol vertrouwen in het jonge dierenartsenechtpaar werd een advies als euthanasie niet op prijs gesteld. Er moest toch een manier zijn om het dier te redden! Nu was er wel een mogelijkheid want in lichte gevallen is het mogelijk om de voorpootjes toch weer functioneel te krijgen en het dier een waardig bestaan te geven.

Voorzichtig vertelde ik dat er wel een mogelijkheid was. Als de eigenaar de eerste twee weken er voor zou zorgen dat de pup goed gevoed en verzorgd werd dan zou ik een constructie bedenken om het dier te leren lopen.

Doel was op de voorpootjes geleidelijk aan in een rechte stand te krijgen en ondertussen moesten de achterpootjes voor de aandrijving zorgen. En zo maakte ik van ultralicht spalkmateriaal een staketsel wat later door de eigenaar “de huifkar” werd gedoopt. Aan de voorzijde werden de pootjes gespalkt aan twee spalkjes die eindigden in een wieltje. Achteraan was een extra steuntje tegen het omkiepen en dit frame werd overbrugd door een huifje. De rug van de pup paste hier in en met een buikverband werden pup en huifkar verbonden.

Binnen twee dagen scheurde hij door de kamer, aangedreven door twee achterpootjes en met gierende wieltjes. Speelde met de nestgenoten en die keken niet eens vreemd op. Geleidelijk werd voorpootjes meer vrijheid gegeven zodat deze konden gaan bijdragen aan de voortstuwing. En zo kon na enkele weken uiteindelijk de huifkar verwijderd worden en nog water later liep de pup vrijwel gewoon en heeft er nooit meer last van gehad.

Natuurlijk werd er gelachen en zag het er niet uit. Velen geloofden er niet in maar de pup kennelijk wel! Dankzij de huifkar, zijn wilskracht en de goede zorg van zijn baasjes is hem een vroegtijdige dood bespaard gebleven. 

(30) De knie van Bas

Onlangs kwam Bas weer om zijn jaarlijkse vaccinatie te halen. Voordat een dier gevaccineerd mag worden moet het eerst grondig nagekeken worden. Als een dier namelijk ziek is dan is de afweer al belast. Ga je de afweer dan nog verder belasten met een vaccinatie dan zal deze onvoldoende effect hebben en is je huisdier korter beschermd dan je zou denken.

Zo onderging ook Bas gelaten het onderzoek op de behandeltafel. Bas is een Jack Russel Terrier, een ras dat op dit moment heel populair is. Je hoeft er geen grotere auto voor te kopen en ondanks het feit dat het maar een kleine hond is heb je toch een hoop hond in huis. De meeste Jack Russels beseffen namelijk niet hoe klein en kwetsbaar ze zijn en zetten al snel een grote mond op tegen grotere honden (onverstandig) en ook bij onraad  maken ze veel kabaal in huis wat op zich weer een prettig gegeven is.

Ieder ras heeft wel een zwakker punt medisch gezien. Bij de Jack Russels speelt er nog al eens een knieprobleem. De knieschijf ligt dan niet stabiel op zijn plek en zorgt  af en toe bij het uit de kom schieten voor een onregelmatig huppeltje. De aandoening wordt pijnlijker maar het probleem ligt in het feit dat er irritatie ontstaat in het gewricht wat aanleiding geeft tot extra botvorming in het gewricht (artrose). Dit zorgt op den duur voor stijfheid, pijn en functieverlies.

Het is daarom raadzaam om deze aandoening in een vroeg stadium chirurgisch te verhelpen en zo verdere schade te voorkomen. Afhankelijk van de ernst zijn diverse behandelingen mogelijk. Ook bij andere rassen komt deze aandoening voor, soms zelfs aan beide knieën!

Kleine honderassen, Flatcoated Retrievers en ook sommige katten kunnen deze aandoening vertonen.

De aandoening is eenvoudig door een dierenarts vast te stellen maar niet alle dierenartsen kunnen de noodzakelijke chirurgie uitvoeren. In geval van een “risicoras” is het misschien te overwegen om een verzekering af te sluiten voor medische kosten.

(31) De langste én mooiste dag.

Afgelopen vrijdag was niet alleen de langste dag van het jaar maar voor mij ook tevens één van de drukste. Traditioneel is vrijdag al een zeer drukke dag. Mensen hebben vrij of nemen vrij omdat ze met bepaalde aandoeningen van hun huisdier het weekend niet in durven. Ook zijn vele verwijsfaciliteiten op vrijdagmiddag gesloten en krijgen we wat meer patiënten aangeboden door collega-dierenartsen.

Afgelopen vrijdag kwam daar echter nog iets bijzonders bij: mijn collega Nelleke Meersma had na jarenlang rijp beraad besloten om op deze dag in het huwelijk te treden met haar Adriaan. Logischerwijs was zij vrij, een collega was gedurende de gehele dag mee en mijn vrouw wilde toch getuige zijn van het ja-woord zodat de “baas” de kliniek in zijn eentje moest doen. Maximaal ondersteund door alle assistentes werkte ik mij door de  berg werk heen. Gelukkig heeft het veelvuldige verblijf in de operatiekamer nog niet afbreuk gedaan aan de vaardigheid en kennis om degelijk maar toch vlot de afspraken te helpen. Zo werd hijgend en puffend de eindstreep gehaald, alle schietgebedjes om ons te sparen van ernstig bloedende dieren en keizersneden waren kennelijk verhoord. Iedereen had nog even de gelegenheid om te eten voordat we ons gingen voorbereiden op het grote feest.

In onderling overleg hadden we afgezien van het beroemde “stukje”. Ongetwijfeld te veterinair en te bloedig voor de andere bruiloftsgasten. Bovendien hebben we altijd nog de Sinterklaas-viering op de praktijk zodat er zeker nog gelegenheid komt om haar nog eens lekker te plagen. Adriaan zou er zeker tegen hebben gekund aangezien hij ook dierenarts is.

Tijdens het feest slechts enkele telefoontjes, gelukkig geen gevallen die niet tot zaterdagochtend konden wachten. Het feest was een groot weerzien van collega’s en vrienden, en de stemming zat er goed in. Na het kersverse bruidspaar te hebben uitgezwaaid reed ik doodmoe maar tevreden huiswaarts. Op de Leuvenumse weg wachtte nog een laatste beproeving. In het schijnsel van mijn koplampen ontwaarde ik het silhouet van een ree in de linkerberm. Ik zag haar alleen staan en in een flits schoot het door mijn hoofd dat de rest van de groep vast al overgestoken zou zijn en dat zij wilde volgen. In een reflex remde ik krachtig af en zag de ree op ca. 2 meter voor mijn auto in vliegende vaart oversteken. Nee, deze dag kon er niets fout gaan, moge het een voorbode zijn voor het geluk van Nelleke en Adriaan.  

(32) De natuur is wreed

Welke aquariumliefhebber is niet zonder guppies opgegroeid? Elke rechtgeaarde aquariumhouder kan zich vast nog herinneren hoe mooi het was om die vaak felgekleurde visjes te zien rondzwemmen. Het guppy stelt niet zo heel veel eisen en kan zelfs in niet verwarmd water gedijen. Zelfs in het wild komt het visje al voor in de Nederlandse wateren zij het dan op plaatsten waar koelwater wordt geloosd in het oppervlaktewater zoals bij de Hoogovens. Misschien wel het meest bijzondere aan een gup is dat deze levendbarend is: de jongen verlaten als compleet visje het moederlichaam en zijn direct “selfsupporting”.

Zo als vele hobby’s overgaan van vader op zoon is nu onze oudste ook “besmet” met het  aquariumvirus. In zijn aquarium zwemmen nu ook de eerste guppen rond en zet hij zijn eerste schreden in de wereld van de aquaria. In een generatie zijn de guppen niet alleen twintig keer zo duur geworden maar tevens zijn er legio variëteiten bijgekweekt.

Helaas blijken die niet altijd even sterk en hier en daar sneuvelt er wel eens een visje. Zo constateerde hij afgelopen week dat één van de hoogdrachtige vrouwtjes ernstige problemen vertoonde en niet meer goed in staat was om te zwemmen of om bij het voer te komen.

Hij dacht even na en stelde mij vervolgens de vraag of ik geen keizersnede kon doen. Diergeneeskundig gezien was daar geen speld tussen te krijgen: de moeder was ten dode opgeschreven en misschien konden we de jongen nog redden. Ik antwoordde hem dat ik daar nog even over na moest denken. In mijn jeugd had ik dit ook al eens gedaan bij mijn eigen guppen, mogelijk was dit zelfs mijn eerste “operatie” op een dier!

’s Avonds besloot ik om het vrouwtje uit haar lijden te verlossen. Visje vangen, licht uit in de bak en bij het vage schijnsel van een schemerlamp verloste ik het diertje uit haar lijden en liet de jongen geboren worden. Tot mijn vreugde en verrassing zag ik al meteen enkele jongen spartelen en zwembewegingen maken. Andere bleven opgerold zonder te bewegen en zakten langzaam naar de bodem. Opeens, als raketjes, kwamen enkele volwassen guppen te voorschijn en woest zwemmend door het wolkje pasgeborenen vraten zij deze allen op. Verbijsterd keek ik toe. Zo kannibalistisch zijn guppen normaal gesproken niet. Zouden ze de jongen niet herkennen als familie? Is er iets met te vroeg geboren visjes dat hen anders maakt? Het zal altijd wel een vraag blijven. Ik had mij best gedaan maar deze keer nam de natuur het recht in eigen hand, al was het misschien wreed.

(33) De rollen zijn omgedraaid

Ruim een jaar geleden ontmoette ik Famke voor het eerst. Zij maakte net zoals haar eigenaresse een keurige indruk. Famke zat haast statig te wachten op haar beurt en schreide als het ware naar binnen, één en al rust, ging netjes naast de eigenaresse zitten en nam de omgeving in haar op, al snel ging ze languit liggen, wachtend op de dingen die zouden gaan komen. De eigenaresse sprak haar in het Engels toe, terwijl deze mevrouw toch echt uit Putten kwam volgens de gegevens.

In het kennismakingsgesprek kwam al gauw de ware reden naar boven. Famke had haar hele leven, na een intensieve trainingsperiode met engelse commando’s, een minder valide mens ter zijde gestaan. U kent het misschien wel, zo’n hond die op commando allerlei opdrachten uit kan voeren en daardoor de levenskwaliteit van een minder valide mens behoorlijk kan verbeteren.

Nu was de tijd gekomen om van haar oude dag te genieten en de Stichting die voor haar verantwoordelijk was had een goed tehuis voor haar gezocht.

Dit verklaarde meteen haar onverstoorbare gedrag. Helaas had ze de laatste tijd ernstige gewrichtsklachten ontwikkeld en dat was de reden van haar bezoek.

Na de hond uitvoerig onderzocht te hebben bleek het grootste probleem in één knie te zitten. Een vervolgafspraak werd gemaakt voor een röntgenfoto van de knie. Als afscheid gaf ik haar een lekker hondenkoekje wat zij ook al weer even keurig aannam. Daarna viel zij uit haar rol door de koekje toch iets minder keurig op te eten.

Bij het controleconsult zat zij netjes stil, haar kop wat lager en zij staarde naar de koekjespot. Geen gekwijl, geen gebedel doch een keurige hint voor de dokter die daar natuurlijk wel gehoor aan gaf. Nu zijn we inmiddels een jaar verder en uiteindelijk is ze aan beide knieën geopereerd. Haar bazin heeft alle tijd voor haar en het vele wandelen doet haar zichtbaar goed. Ze kan niet meer zonder medicijnen want sommige gewrichten zijn versleten. Haar herstel na de operaties verliep langzaam, mede gezien haar leeftijd. In ieder geval heeft ze minder pijn en door het vele wandelen blijft haar bespiering op peil. Ze heeft het getroffen met haar nieuwe eigenaresse, ze wordt uitstekend verzorgd en begeleid, de rollen zijn omgedraaid!

(34) De Vossenlintworm

Recent onderzoek in Nederland, dat is afgesloten in 1998, laat zien dat het voorkomen van de zogenaamde vossenlintworm (Echinococcus Multiocularis) toeneemt. Ouder onderzoek uit 1984 had nog aangetoond dat de toen onderzochte vossenpopulatie vrij was van besmetting!

Vossen afkomstig uit het buitenland zijn onze grenzen binnengekomen of hebben de parasiet aan Nederlandse vossen doorgegeven. Tot nu toe zijn er twee “haarden” bekend: Midwolda in Groningen en Gulpen in Limburg.

De rest van Nederland is nog vrij van deze infectie dus de kans op een infectie als mens, hond of kat buiten deze gebieden is uitermate gering.

Omdat vossen niet of nauwelijks meer bejaagd worden mogen we aannemen dat de verspreiding zal toenemen. Ook de Muskusrat kan besmet zijn met deze lintworm. Het belang voor onze huisdieren is gelegen in het feit dat zowel de hond als de kat ook besmet kunnen raken.

Bij de mens kan de parasiet zeer ernstige ziekteverschijnselen veroorzaken en soms gaan er jaren overheen voordat de symptomen duidelijk worden en vaak is de ziekte dan al te ver heen om nog succesvol behandeld te kunnen worden.

Besmetting vindt plaats door de opname van de eitjes van de lintworm die met de ontlasting van de vos naar buiten komen. De eitjes zijn niet met het blote oog zichtbaar.

Bosvruchten (bramen, bosbessen en paddestoelen) moeten zorgvuldig gewassen worden en liefst zelfs gekookt.

Na het tuinieren goed de handen wassen en groenten afkomstig uit eigen tuin moeten ook grondig gewassen worden.

Voorlopig is het gevaar in Nederland nog zeer gering. Anders is het in het buitenland. Landen als Oostenrijk, Duitsland, Frankrijk, Zwitserland en Turkije kennen een veel groter infectie risico. Vakantiegangers die in deze landen streken bezoeken waar de vos voorkomt wordt dringend aangeraden de hygiëne goed in acht te nemen en hun hond of kat direct na thuiskomst te ontwormen met een werkzaam middel. 

(35) De zieke Papegaai

Als dierenartsen elkaar treffen dan worden natuurlijk de sterke verhalen opgedist. Zo ontstaan er in de tijd “klassiekers”, verhalen die al lang de ronde doen en bij menig dierenarts bekend zijn. Eén van deze verhalen wil ik U niet onthouden en het gaat over een zieke papegaai.

Op een dag meldt een wat oudere dame zich op het spreekuur, puffend sjouwt ze een grote kooi mee met daarin een prachtige Amazonepapegaai.

Desgevraagd deelt ze mee dat de papegaai last heeft van enorme aanvallen. De vogel begint te schudden en enorm te hoesten. Vervolgens laat de vogel zich vallen en hangt dan ondersteboven aan de stok om even later met veel misbaar naar beneden te storten. Op de bodem van de kooi worden dan de hoestaanvallen voortgezet.

Na enige tijd stopt de aanval en klautert de vogel weer op zijn stok om vervolgens weer luid en duidelijk te laten horen hoe goed hij kan praten.

De dierenarts had aandachtig geluisterd en probeerde zich een mening te vormen. U moet weten dat het onderzoek van een papegaai niet meevalt. De vogels zijn moeilijk uit hun kooi te halen, de klauwen zijn zeer sterk en met de snavel is het inkorten van een vinger een peulenschil. Daarbij komt dat sommige papegaaien van opwinding acuut dood kunnen vallen. Eigenaren zijn sterk gehecht aan deze dieren die vaak duizenden guldens waard zijn. Al met al redenen om nader onderzoek te beperken. De dierenarts achtte het probleem gelokaliseerd in de luchtwegen en schreef een antibioticum voor. Hoopvol vertrok de eigenaresse met kooi en medicijn.

Twee weken later bij de controle bleek er niets veranderd aan het klinisch beeld. De aanvallen gingen door. Ten einde raad stuurde de dierenarts de eigenaresse met vogel naar de afdeling bijzondere dieren van de Faculteit Diergeneeskunde. Deskundig werd daar bloedonderzoek gedaan en röntgenfoto’s gemaakt. Uitslag: alles normaal, de geleerde heren en dames stonden voor een raadsel. Toen kwam er een slimme co-assistent in beeld, bekend met het vermogen van papegaaien tot imitatie. Mevrouw, heeft U zelf gezondheidsklachten? Ja, antwoordde ze, ik heb regelmatig last van astma-aanvallen, ik moet dan erg hoesten en krijg het benauwd. Dan ga ik op de grond liggen totdat de aanval over is. Oh, zei de co-assistent, dat verklaart een hoop……….

(36) Denk aan de vogels!

Met barre koude hebben de vogels het buiten zwaar. Het verkrijgen van voedsel wordt bij deze temperaturen een hele opgave voor de diertjes en daar komt nog eens bij dat het energieverbruik toeneemt omdat deze warmbloedige schepsels “de kachel harder moeten stoken” om hun lichaamstemperatuur te handhaven.

De vogels die afhankelijk zijn van open water moeten naarstig op zoek naar beschutte watertjes, open water of loosplaatsen van koelwater om te kunnen blijven zwemmen en mogelijk nog wat voedsel te vinden.

De vogels in de tuin kunt u helpen met pindasnoeren of korfjes, vetbollen en strooivoer. Daarnaast is tafelafval zoals brood of randjes vet van vleeswaren ook geschikt. Kaas in kleine stukjes gesneden wordt ook zeer gewaardeerd. Gebruik niet de kaaskorsten, vaak zijn deze behandeld met schimmelwerende middelen die niet echt gezond zijn.

Spek of zwoerd wordt ook dankbaar opgepeuzeld. Sommige vogels eten het liefst op de grond, ander genieten liever in de boom, al dan niet op hun kop hangend aan een vetbol.

Zorg in ieder geval dat katten geen spelbreker kunnen zijn en dat de vogels goed zicht rondom hebben.

Het kan natuurlijk gebeuren dat een eekhoorn langskomt en het pindasnoer “sloopt” of dat een sperwer in een prachtige jachtvlucht een niet te snelle koolmees van de vetbol plukt. Al ziet het er niet leuk uit, toch is het een wezenlijk onderdeel van de natuur.

Als het donker wordt zijn er weer andere wezentjes die gretig de gemorste tukjes vet en zaadjes opeten die de vogels hebben laten liggen, en zo bieden deze diertjes weer een mogelijkheid aan een jagende uil.

Als de vorst over is dan moet het bijvoeden weer stoppen.

Kijk van tevoren maar eens in een vogelboek en zet de kijker vast klaar. Bij aanhoudende vorst is in onze mooie woonomgeving heel wat te zien in de tuin. Het roodborstje, de merel, het koolmeesje en de pimpelmees zijn allemaal wel bekend maar boomklever, boomkruiper, bonte specht, staartmees en de heggemus zijn zeker niet zeldzaam. En met wat meer geluk volgen de groene specht, de appelvink, de goudvink en de kuifmees. Kwajongens als kauwen, meeuwen, eksters, spreeuwen en Vlaamse gaaien laten door hun gekrijs zich duidelijk horen en zijn op zich leuk om te bestuderen. Brutaal doch behoedzaam zullen zij zeker hun graantje mee willen pikken.

Zet u water klaar voor de vogels: dan mag dit nooit in een bak of schaal waarin ze kunnen badderen, de vogels zullen doodvriezen. Een klein kommetje met water, desnoods met iets suiker erin tegen het bevriezen is voldoende. Veel (kijkplezier).

(37) Dierenkliniek Ermelo 15 jaar!

Op 1 Mei bestond dierenkliniek Ermelo 15 jaar. En als je dan met gepaste trots terugblikt op die 15 jaar dan is er toch wel heel veel gebeurd in die tijd. Uitgegroeid tot één van de vooraanstaande klinieken op gezelschapsdierengebied in Nederland en middels verbouwingen en uitbreiding van het personeel geworden tot een compleet dierenziekenhuis. Door de bereikte omvang was het ook mogelijk om zelfstandig te blijven en niet te hoeven opgaan in fusies.

Het leuke van bekend en groot zijn is dat er enorm veel variatie is in het werk. De ene keer wordt je als deskundige door de gemeente Raalte verzocht om de medische begeleiding te verzorgen van meer dan honderd in beslag genomen Husky’s en het andere moment word je gevraagd voor een managementdenktank om de kliniek van de toekomst vorm te geven.

Of je registreert als eerste een aandoening die nog ombekend is in Nederland of, iets geheel anders,  je test als eerste een pinautomaat waardoor later alle praktijken van Nederland

het apparaat kunnen gaan gebruiken. En wat de toekomst gaat brengen? We weten het nog niet. Op dit moment is er een forse toevloed van patiënten uit de regio die vooral afkomen op de uitgebreide kennis en mogelijkheden van de kliniek. Door een effectief personeelsbeleid zijn de wachttijden minimaal en kan de drukte goed worden opgevangen.

We zijn in ieder geval de cliënten die ons hun vertrouwen hebben geschonken dankbaar  en we waren aangenaam verrast door alle spontane kaarten, bloemen en zelfs was er een taart met ons logo ter ere van het jubileum.

Afgelopen weekend hebben we het personeel lekker gefêteerd als dank voor hun inzet de afgelopen vijf jaar en gaan er nu weer fris tegenaan voor de komende vijf jaar.

Voorlopig gaan we lekker door op de ingeslagen weg en we hopen dat, indien onze patiënten zouden kunnen praten, ze dankjewel zouden zeggen en tevreden met ons waren.

(38) Dierenleed

De afgelopen dagen is in de kliniek aardig wat dierenleed voorbij gekomen. Logisch, zult u denken, wat verwacht je anders in een grote dierenkliniek?

Dat is wel zo maar normaal gesproken is dat dierenleed dat verholpen kan worden en dat meestal ontstaat zonder dat iemand er iets aan kan doen.

Zo werd er een hond doodgereden, ’s avonds op de Ceintuurbaan. Ze mocht zonder eigenaar altijd los lopen buiten en kwam nooit op deze weg, nu wel.

Als je je hond deze vrijheid al zou geven dan moet deze minstens een reflecterende, of beter nog, een halsband met lampjes om.

Iemand die zijn hond uitlaat langs de spoorbaan loopt een behoorlijk risico. Meestal worden we erbij geroepen om de dood te constateren maar nu bleef het “slechts” bij een verbrijzelde voet.

En dan het pupje wat ernstig ziek werd aangeboden. Gekocht bij een puppyfarm. En natuurlijk was dit het pupje wat gezellig in de keuken lag en wat ze eigenlijk zelf hadden willen houden. Maar geloof me, zodra u wegbent wordt de volgende pup uit de stal gehaald en in de mand erbij gelegd. Deze pupjes worden vaak gefokt in Hongarije en in een doos per post opgestuurd naar Nederland. Deze kruisingen worden voor bedragen tussen de 350 en 500 euro verkocht, dat is onwaarschijnlijk veel geld voor een pup met onbekende afkomst. Vaak zijn de dieren ook medisch niet in orde of onvoldoende beschermd tegen ziekten of parasieten. Natuurlijk ben je er direct aan gehecht zodat bij ziekte van teruggeven geen sprake is. Maar een aantal hondjes zijn dermate verzwakt dat ze de eerste de beste infectie niet overleven. Koop liever niet bij zulke instellingen maar probeer een fokker te vinden die met liefde in huiselijke kring fokt.

Koop in principe niet “uit de krant”, en zeker als je gaat kijken ben je direct verkocht want ze zien er wel schattig uit.

Nee, dierenleed zal er altijd zijn en gelukkig kunnen we heel veel oplossen of verzachten. Maar dierenleed wat voorkomen had kunnen worden doet meer pijn.  

(39) Dikke Bep

Regelmatig worden in onze kliniek keizersneden uitgevoerd. De keizersnede is bedoeld om de drachtige teef via chirurgische weg te verlossen van één of meerdere vruchten. Vele oorzaken kunnen aan de beslissing om chirurgisch in te grijpen ten grondslag liggen. Het eerste doel is om het leven van de teef te redden of te behouden. Op de 2^e plaats probeer je natuurlijk zoveel puppen als mogelijk levend geboren te laten worden.

Voor fokkers zijn keizersneden van groot belang. Vaak gaat het om kostbaar fokmateriaal waar jaren zorg en liefde in gestopt zijn. Sommigen zijn zelfs wereldkampioen!

Sommige fokkers komen alleen maar naar onze kliniek als een keizersnede zich aandient omdat we hier een grote ervaring mee hebben.

Sommige rassen hebben een keizersnede nodig omdat een normale bevalling onmogelijk is of te veel risico’s met zich meedraagt. Natuurlijk is het jammer dat een hond van een bepaald ras niet meer normaal kan bevallen maar voor enkele rassen ligt de situatie nu éénmaal zo.

Vorige week had een nieuwe cliënt zich aangekondigd met een kennel vol Engelse Buldoggen. Dit is een ras waarbij de bevalling langs natuurlijke weg te veel risico’s inhoudt zodat er een keizersnede wordt afgesproken op het tijdstip dat de puppy’s “klaar zijn” om geboren te kunnen worden. De teef heette Bep en zag eruit als een dieplader met haar ontzettend dikke buik!

De Engelse Buldog is een hoge risicopatiënt voor operaties omdat er nogal eens complicaties met de ademhaling optreden. In de OK is het dan ook altijd alle hens aan dek.

Zo gezegd, zo gedaan. De eigenaresse mocht erbij blijven om Bep gerust te stellen en alles eens van dichtbij te bekijken. Onder locale verdoving werd de hond geopereerd en ik kon de ene na de andere spartelende pup geboren laten worden. De couveuse was al snel gevuld met  zes “kleine beertjes”. Binnen een uur was “Dikke Bep” verlost van haar dikke buik en kon ze haar kroost begroeten met geluiden zoals alleen een Buldog dat kan doen.

Navraag enkele dagen later leerde dat moeder en kroost het goed maakten en dat de puppies groeiden als kool!

(40) Doe het zelven

Af en toe komen we prachtige staaltjes tegen van “doe het zelven”. Soms is onwetendheid de achterliggende reden maar ook overwegingen zoals kostenbesparing of onderschatting van het vak diergeneeskunde zijn oorzaak van problemen.

Zo was er ooit de automonteur wiens hond in het weekend flink in zijn poot werd gebeten. Een gapende wond van circa acht centimeter was het gevolg. Geen nood, zijn maat hield de hond vast en met een grote naald en zwart ijzergaren toog de eigenaar aan het werk en werd de huid weer dicht geborduurd. Tevreden over het resultaat namen de mannen nog een biertje op de goede afloop. Drie dagen later stond de eigenaar aan de behandeltafel. De combinatie van de hondenbeet en niet steriel materiaal in de wond was de hond te veel geworden. De wond puste ons tegemoet en was ernstig ontstoken. Veel tijd en medicijnen later was de hond weer genezen en de eigenaar waarschijnlijk ook.

Dan de kaakchirurg: zijn dochter had een cavia met een kleine tumor in de huid. Vader bedacht zich geen moment en sneed vakkundig het tumortje eruit en ook het hechtwerk was onberispelijk. Ook schreef hij antibiotica voor zodat de huid niet zou gaan ontsteken. Twee dagen later lag de cavia helaas levenloos in haar hokje. Het (niet geschikte) antibioticum had alle darmbacteriën gedood en hierdoor was het maagdarmkanaal stil komen te liggen met de dood tot gevolg.

Een ander voorbeeld van ongeschikt medicijngebruik zagen we bij een oude zieke teef. Het dier was niet gesteriliseerd en had een baarmoederontsteking ontwikkeld. Uiterlijk niets van te zien maar ze was sloom, at niet, had koorts en kreunde wat. De eigenaar dacht aan een griepje of iets dergelijks en dacht de klachten te kunnen verzachten met een paracetamoltablet. Helaas ging ook deze patiënt dood: de hond is heel gevoelig voor paracetamol, het verhoogt sterk de bloedingsneiging en deze hond was inwendig verbloed uit de toch al slechte baarmoederwand.

Gelukkig loopt het niet altijd slecht af maar men moet zeer voorzichtig zijn met het toepassen van humane medicijnen op dieren.

Indien men kosten wil besparen dan is dat heel goed te begrijpen maar misschien dat een ziektekostenverzekering voor het dier dan gezonder is….

(41) Dood door schuld

Kort achter elkaar hebben we nu twee nare gevallen gehad in de kliniek. Het betreft katten die zwaargewond worden binnengebracht door de dierenambulance. De eerste had naast inwendige verwondingen een gebroken onderkaak. De tweede had een open botbreuk aan één van zijn achterpootjes. De dieren wordt direct eerste hulp verleend en dan begint het zoeken naar de eigenaar. Deze katten: geen tatoeage, geen microchip. Dus dan kan je niets overleggen met de eigenaar. De dieren worden dan snel aangemeld bij Stichting Amivedi (0341-416963) te Harderwijk. Deze stichting zet zich al tientallen jaren in om verloren / gevonden dieren met de eigenaar te verenigen. Je verwacht dan dat een eigenaar die zijn of haar kat kwijt is wel belt met betrokken instanties als asiel, stichting Amivedi, de Dierenambulance of de dierenartsen in de omgeving.

Bij de eerste kat hebben we de kaakfractuur hersteld en na voldoende opgeknapt te zijn is deze naar het asiel verhuisd. Van de week kwam het telefoontje: geen eigenaar gemeld, kat erg schuw, veel katten……….. na rijp beraad was besloten om het dier in te laten slapen.

Het tweede dier was zwaarder gewond maar hield zich kranig. Het beste medische plan was amputatie van de zwaar gehavende poot. Maar wat vond de eigenaar hiervan? En wie neemt een kat met drie poten uit het asiel als er nog vele gezonde en mooie katten zitten?

Ook hier is het geëindigd met een euthanasie, het was niet eerlijk om de kat nog langer in leven te houden om te kijken of zijn baasje misschien nog eens op zou dagen.

Iedereen heeft zich ingezet: stichting Amivedi, de dierenambulance, de dierenartsen, het asiel, iedereen behalve de eigenaar! Vermelding in de krant had ook al geen resultaat.

Het is treurig om te zien hoe dieren worden behandeld als wegwerpartikel, als je je huisdier kwijt bent dan kan je er op zijn minst toch nog wel een paar telefoontjes aan wagen. Daarnaast is het zeer verstandig om uw huisdier te laten chippen door uw dierenarts. Door middel van een injectie wordt een klein glazen buisje met een chip ingebracht waardoor de eigenaar altijd weer gevonden kan worden in gevallen van nood. Zo voorkomt u dat er sprake is van dood door schuld (van de eigenaar).

(42) Dribbel

Dribbel zou eigenlijk Dribbeltje moeten heten want dat past beter bij een hondje van 2 kilogram! Dribbel is een olijk wit harig hondje van 4 maanden met twee ondeugend zwarte kraaloogjes die schitteren tussen de witte haren.

Dribbel was door een collega aangeboden met de klacht dat één achterpootje niet functioneerde. De knie voelde vreemd aan en het pootje maakte en vergroeide indruk. Of ik er eens naar wilde kijken en eventuele correctieve chirurgie wilde uitvoeren.

Ik werd er niet vrolijk van want zo’n jong skelet corrigeren is geen kleinigheid.

Toen ik Dribbel onderzocht werd mij echter al snel duidelijk dat ik geen keus had. Dribbel had, als zovele kleine (ras)hondjes een knieschijf die niet goed functioneerde, en in dit geval wel de zwaarste vorm.

Meestal betreft het in het eerste levensjaar een matig ernstige vorm die af en toe aanleiding geeft tot een ”slagersjongenhuppeltje” tijdens het lopen. Later ontstaat gewrichtsschade en om dit te voorkomen moet wel geopereerd worden. De medische benaming is: “Patellaluxatie”.

In een anderhalf uur durende operatie werd het kniegewricht gerestaureerd. Door een bottransplantatie werd de knieschijf weer “uitgelijnd” en ook de banden en het kapsel ondergingen een revisie. Na de operatie leek de knie goed te functioneren en nu maar hopen dat in de verdere groei alles goed gaat.

Het probleem met kleine hondjes is dat ze vaak als een kievit rennen op drie pootjes. Ook al is het zieke pootje gecorrigeerd dan gebruiken ze het nog niet omdat ze al zo gewend zijn aan het racen op drie pootjes. Grote honden hebben wel vier poten nodig en gaan veel eerder de geopereerde poot weer belasten.

Toen Dribbel weer wakker was geworden in de recovery heb ik hem een klein verhaaltje in zijn harige oor gefluisterd. Over dokters die persé willen dat hun patiënten op vier poten door het leven gaan en dat als deze patiënten dat niet doen de dokter met een verbandje het andere pootje opbindt zodat deze eigenwijze patiënten het gecorrigeerde pootje wel moeten belasten!

Soms is dit de enige manier om door beweging weer gezonde bespiering op het pootje te krijgen. Bij de functiecontrole over zes weken zullen we zien of Dribbel het verhaaltje geloofde. Gelooft U het?

(43) Druk, Druk, Druk!

Van tevoren leek het allemaal zo leuk: een weekeinde gevolgd door koninginnedag, 3 vrije dagen op rij!

Eerst Zaterdag, ’s ochtends gewoon werken en daarna rustig aan het weekeinde in dachten wij. Maar einde van de middag kwam het bericht binnen van een hond die na één pupje geworpen te hebben het voor gezien hield.

Ze kwam de praktijk binnen gewaggeld, een ander woord is er niet voor. Het betrof een Riesenschnauzer teef die bijna net zo breed was als dat ze lang was, wat een buik!!

Een keizersnede was onvermijdelijk en ik haalde maar liefst 16 pups uit de baarmoeder. In het totaal waren er dus 17 pups geboren. Voordat na zo’n operatie alles aan kant is ben je ook weer een paar uur verder.

Zondag lekker weggeweest en ik was nog niet thuis of mensen liepen in paniek met een bloedende hond het pad op. De bloedige details zal ik u besparen maar het arme dier was gebeten en had een gat in de borstkas en aan de andere zijde waren 35 hechtingen nodig om de huidwonden te herstellen. Het opereren van de borstkasverwonding was niet zonder risico’s maar gelukkig ging alles goed.

Maandag begon stralend, prachtig weer, overal vlaggen en om zeven uur het bed uit. De kinderen hadden namelijk het idee opgevat om aan de kleedjesmarkt deel te nemen. Dit jaar vonden ze zelf dat ze wel groot genoeg waren dus moeders mee en pa kwam de koffie brengen. Het ontaarde in een gezellig weerzien met vele kennissen en cliënten.

’s Middags had één van de opname patiënten besloten om nog zieker te worden. Het dier staat bekend als een balletjeseter of liever gezegd een balletjesverscheurder.

Je kon de stukken in zijn buik voelen en laxeren leek niet te werken, integendeel, hij werd zieker. Dan maar chirurgisch. De oogst bedroeg een halve tennisbal uit de maag en een stuk bal uit de darm.

Toen nog even naar een gezellig buurtfeest om koninginnedag waardig te besluiten. Ik had het helemaal gehad maar de goede resultaten maakten veel goed. Gelukkig heeft deze week maar 4 werkdagen……

(44) Dubbel afscheid

Een jaar of vijf geleden maakte ik kennis met Cora en haar baasje. Cora, een Duitse Herder, liep slecht en kon als pup wandelingen van een kwartiertje niet volhouden. Haar baasje was een vriendelijke man van middelbare leeftijd en afkomstig uit Lelystad.

Na uitgebreid onderzoek kwam vast te staan dat de kwaliteit van de heupen van Cora behoorlijk te wensen overliet. In goed overleg werd afgesproken geen ingewikkelde en dure operaties te doen maar te kijken waar we uit zouden komen met de zogenaamde conservatieve therapie oftewel medicijnen met gerichte training en voeding.

En zowaar ging het redelijk. Cora groeide uit tot een volwassen teefje en kon zich aardig redden. Haar baasje was zeer met haar begaan en zorgde ervoor dat Cora niet werd overbelast.

Zo verstreek de tijd en verder bleef Cora goed gezond maar na een jaar of vijf werd ze slechter door de gewrichtslijtage die optrad in de heupen. Ondanks alle inspanning werd duidelijk dat deze kwaal niet verder te stoppen was en haar einde zou veroorzaken.

Toch stond voor mij onverwacht de afspraak voor euthanasie in de agenda. Tot mijn ontsteltenis bleek het baasje ongeneeslijk ziek, longkanker had ongemerkt zijn verwoestende werking gehad en de eigenaar had besloten om Cora voor zijn dood in te laten slapen.

Bij uitzondering deed ik de euthanasie met mijn vrouw samen. Het hele gezin was mee en we waren voorbereid op het ergste. Maar de baas toonde zich uitermate sterk, vertelde tevreden te zijn met zijn geleefde leven, had alle geloof in zijn Schepper en had alleen verdriet voor de lijdende mensen en kinderen die op aarde achterbleven. Cora voelde wel de alom treurige stemming, ze was er al bij gaan liggen want lang staan kon ze niet meer. Lief, als altijd, liet ze ons de handelingen verrichten en vlijde haar kop op het zachte kussen, haar baasjes in verdriet achterlatend.

Haar baas uitte zijn dank en gaf ons zijn vaderlijke zegen. Een stille handdruk was het tweede afscheid. Terwijl ze de kliniek uit liepen streek ik even met de rug van mijn hand door mijn ogen, plotseling last van een haartje of zo, denk ik.

(45) Als een jonge god

Ik liep net door de wachtkamer en zag daar Boris zitten met zijn vrouwtje. Boris kwam maanden geleden voor het eerst bij ons in de kliniek. Hij had wat moeite met lopen en zijn uithoudingsvermogen was slecht. Ook zijn uiterlijk was, met name qua vacht, niet optimaal.

Zijn baasjes waren de laatste tijd druk geweest met verhuizen, kinderen, werk en noem maar op. Boris vond het allemaal best en at smakelijk alles op wat hem werd voortgezet en sukkelde wat voort. Ook door zijn gevorderde leeftijd dacht de eigenaar dat wat slechter lopen en een wat mottig uiterlijk wel bij de leeftijd zouden horen.

Maar ouderdom is geen ziekte, het is alleen een fysiologische fase van het leven waarin de weerstand afneemt en het lichaam gevoeliger wordt voor aandoeningen.

Toen de stofwolken thuis waren opgetrokken en het vrouwtje haar hond zag bekroop haar de gedachte om Boris toch maar eens naar een dierenarts mee te nemen om te kijken hoe het er met Boris voorstond en zo kwam Boris bij mij voor behandeling.

Uitvoerig spraken zijn vrouwtje en ik met elkaar over Boris, Boris woog 53 kilogram (!), was kreupel en zijn vacht was slecht. Een combinatie die goed past bij een schildklierafwijking en later bleek uit nader onderzoek dat dit ook één van de achterliggende oorzaken was voor de toestand van Boris. En zo ging Boris naar huis met dieetvoeding, pillen, shampoo en uitgebreide en goedbedoelde instructies voor het baasje.

En nu maanden later? Veertien (!!) kilo afgevallen, een mooie vacht, weer naast de fiets, een gelukkige baas en Boris voelt zich weer een jonge god!

Weer een voorbeeld van hoe leuk ons vak kan zijn en hoe je als eigenaar niet te snel moet denken dat er niets meer aan te doen is of dat het aan de ouderdom ligt.

(46) Een keizerlijk weekeinde

Afgelopen weekeinde stond ik zoals gewoonlijk weer naast het voetbalveld. Ditmaal in Zeewolde waar dochterlief Laura de kleuren van DVS ’33 moest verdedigen als doelvrouwe van de E1. Het wedstrijdverloop zorgde nu niet bepaald voor een rustig begin van mijn weekeinde. Het was ongemeen spannend en uiteindelijk eindigde de wedstrijd in 3-3 en daalde de pols van deze voetbalvader weer naar normale waarden.

Het was waarschijnlijk een voorteken want de wedstrijd was nauwelijks afgelopen of de mobiele telefoon meldde zich. Hoeveel tijd ik nodig had om naar de kliniek te komen want dan kon de keizersnede vast voorbereid worden…….

De keizersnede is een typisch geval van spoedgeval. De bevalling stokt en mogelijk is het leven van het moederdier in gevaar. In dit geval was er sprake van een hond met 1 pup. Deze pup had natuurlijk het rijk voor zich alleen gehad en was dermate groot dat hij eenvoudigweg niet meer geboren kon worden omdat zijn omvang hem dat belette.

Tegen de tijd dat ik op de kliniek aankwam was alles voorbereid en had ik mijn vingers inmiddels kunnen warmen aan de autoverwarming dus ik kon meteen aan de slag. Slechts korte tijd later gaf een pup luid spartelend aan dat hij toch ook wel vond dat zijn rust verstoord was. Moeder en pup maakten het goed en gingen weer huiswaarts.

Menige zondagochtend wordt dankbaar gebruik gemaakt van een extra uurtje slaap dat door de weeks met nachtelijke spoedgevallen er bij in is geschoten. Echter niet deze zondag. De telefoon maakte een abrupt einde aan mijn gelukzalig gevoel, weer een keizersnede!

In dit geval had de teef de avond ervoor al 4 pups gekregen, zag er nog uit als een dieplader en ondanks heftige arbeid kwam er geen vervolg.

Hier bleek een dood pupje de weg te versperren. Dode pups werken zelf niet mee aan het geboorteproces maar kunnen wel de weg versperren voor broertjes en zusjes.

In een hoog tempo werkte ik mij naar de rest van het kroost toe maar helaas leefden er nog maar twee van de drie. Van de twee overlevenden bleek er ook nog eens een pup een ernstige afwijking te hebben in de vorm van een gespleten verhemelte zodat deze moest inslapen.

Maar goed, het moederdier had alles doorstaan, aan het gezonde kwartet kon er nog één worden toegevoegd en soms maakt de natuur gewoon een foutje.

Zo liep de keizersnede als een rode draad door het weekeinde, het zijn bijna altijd leuke en haast gezellige operaties. De eigenaar is erbij om de hond moed in te spreken omdat we onder locale anesthesie opereren. Meestal verlaat dan enige tijd later een gelukkige eigenaar de kliniek met een kratje vol puppies en een kruik terwijl de moeder erachteraan sjokt. Ze zal zich wel afvragen waarom het lopen opeens zoveel makkelijker gaat…..

(47) Een keuze voor het leven

Enkele weken geleden kreeg ik een hond doorgestuurd van een collega uit Lelystad. Het betrof een 6 jaar oude Groenendaeler die sinds enige tijd achter kreupel liep.

De hond is, zeker voor een Groenendaeler, uitzonderlijk lief en makkelijk in omgang.

Het algemeen onderzoek leverde een pijnlijke hak op en röntgenfoto’s moesten meer licht in de duisternis gaan brengen.

Je gedachten gaan dan uit naar beschadigingen van de gewrichtsbanden of misschien zelfs een klein scheurtje in het bot. De uitslag van de röntgenfoto was echter dramatisch: een donkere onregelmatige plek tekende zich af, bijna zeker een kwaadaardige tumor!

En dan moet je een eigenaar vertellen dat zijn hond op het randje van leven en dood wandelt terwijl iemand dat helemaal niet denkt bij een hond van 6 jaar. Na van de eerste schrik bekomen te zijn hadden de baasjes snel hun gedachten op orde. Gezien de leeftijd en het geweldige karakter van de hond moest er alles aan gedaan worden om het dier te redden.

Ik waarschuwde ze dat dit zou kunnen betekenen da het dier een achterpoot zou moeten gaan missen om verspreiding van de kwaadaardige tumor tegen te gaan. Alhoewel ze dat verschrikkelijk vonden werd toch de keuze gemaakt om verder te gaan met de behandeling.

Medisch gezien moet je dan de diagnose zeker stellen en uitsluiten dat je met een uitzaaiing te maken hebt. Dat zou kunnen betekenen dat je een poot amputeert en dat het dier binnenkort overlijdt aan andere tumoren.

In de longen waren geen uitzaaiingen aanwezig, de botscan leverde geen andere tumoren op en de met de echo waren ook geen andere tumoren te vinden. Dus het licht ging op groen!

Een amputatie van de achterpoot behoort tot de zwaarste operaties: de operatie duurt relatief lang, er is een groot risico van bloedverlies en de patiënt is langdurig onder anesthesie.

In zulke gevallen formeren we voor de operatie een team met meerdere dierenartsen. Hierdoor ontstaat een maximale veiligheid en kan de operatie sneller verlopen wat de kans op complicaties weer verkleint.

Gisteren was het zover, de operatie verliep succesvol en vanochtend liep ze al op drie poten aan de lijn te trekken bij het uitlaten! Ze had de afgelopen maanden al zoveel last gehad dat ze al aardig op drie poten uit de voeten kon en dat komt haar nu goed van pas.

De amputatie van een poot bij de hond is een heel moeilijke keuze en vooraf zal ook heel goed bekeken moeten worden of de patiënt geschikt is. Lichaamsgewicht, karakter en huiselijke omstandigheden spelen hier een belangrijke rol.

Het is een zware beslissing, letterlijk en figuurlijk een keuze voor het leven in dit geval.

(48) Een levende groene kliko

Er is weer een levendige discussie ontstaan omtrent het huiselijk afval. Door de kosten te relateren aan het volume dreigen er weer allerlei problemen te ontstaan. Dankzij een grote tuin hebben wij al jaren te maken met veel “groen” afval. Ook hebben we al sinds jaren een groep cavia’s in onze tuin achter een simpel gazen hekwerk. Deze dieren graven namelijk niet, knagen geen gaas kapot en klimmen niet. We zijn ooit begonnen met gedroogd gemaaid gras te voeren en al gauw volgden onkruiden uit de tuin. Alles werd in recordtempo verorberd en verwerkt tot caviakeuteltjes. Nieuwsgierig als wij waren gingen wij onderzoeken waar de grenzen lagen: rozentakken met doorns? Heerlijk! Brandnetels? Mjammie! Zelfs waterplanten uit de vijver worden na drogen opgesmikkeld. Natuurlijk zijn ze niet tegen alles bestand maar de overgrote meerderheid van het tuin- en keukenafval wordt met smaak verorberd. Een omgekeerde metselkuip met een gat er in biedt voldoende bescherming tegen zon zomers en ’s winters tegen de koude. In de winter voeren met caviakorrel en hooi, de onderkomens ook vullen met hooi. Een houten kist voldoet ook uitstekend. 

De dieren zijn oorspronkelijk afkomstig van de rotsachtige hellingen van het Andesgebergte en werden daar door de Indianen al gehouden voor de productie van voedsel en leer.

Als je ze een beetje beschermt tegen vocht dan gaat het prima. Na verloop van tijd de bovenste laag van het verblijf afgraven en dat blijkt prachtige aarde te zijn. Zo ontstaat er een prachtige kringloop waar geen compostvat tegenop kan. Dit gaat veel sneller en bovendien is een bende cavia’s veel leuker om te zien dan een plastic compostvat in je tuin.

Let wel op, ook bij cavia’s is het zo dat de combinatie van mannetjes en vrouwtjes kan zorgen voor een plotselinge toename van het aantal levende composteerdiertjes. Jonge cavia’s zijn schattig om te zien, het zijn zogenaamde nestvlieders, na twee dagen scheuren ze al door het hok en eten dapper mee.

Het is verstandig om de mannelijke exemplaren op tijd te laten “helpen” door uw dierenarts.

(49) Een ongelukje

Enkele weken geleden werd Smirre op een zaterdag aangeboden voor behandeling door een collega uit Lelystad. Smirre had wel op een heel vreemde manier een gebroken kaak opgelopen.

Eén van de jonge baasjes was lekker met de honden gaan spelen. Hij sloeg met een golfclub balletjes ver weg die vervolgens met veel plezier door de twee Labradors werden opgehaald. Ook Smirre rende dat het een lieve lust was. Maar aan alles komt een eind dus de baas besloot om nog één maal het balletje een ferme klap te verkopen. Smirre was kennelijk al moe en dacht bij zichzelf als ik het balletje nu vang voordat de baas het ding wegslaat dan hoef ik tenminste niet zover te lopen. En zo sloeg het noodlot toe. Op het moment dat de slag al onderweg was probeerde Smirre het opgegooide balletje te vangen. Op het moment dat Smirre in de ooghoek van de baas zichtbaar werd kon deze niets meer doen, Smirre werd vol op de onderkaak geraakt door de golfclub.

Hevig bloedend werd het dier naar de eigen dierenarts vervoerd. Deze ontdekte al snel dat het heel ernstig met Smirre was en verrichtte de noodzakelijke eerste hulp. Nauwelijks een uur later kwam Smirre bij ons binnen.

Als eerste moesten röntgenfoto’s uitwijzen of behandeling nog mogelijk was. De röntgenfoto’s lieten een verbrijzelde onderkaak zien, er liepen zoveel breuklijnen dat het wel een puzzel leek. De zenuwen leken nog intact en met de eigenaar werd besloten om Smirre te opereren. In een anderhalf uur durende operatie werd de kaak als het ware gerestaureerd met diverse implantaten van chirurgisch staal. Gek genoeg leek het wel of precies de omtrek van de golfclub in stukjes uit de onderkaak was geslagen.

Het resultaat was naar wens en de volgende dag was Smirre al weer in staat om zelf te drinken. Voorlopig staat ze op de brokkenpap en moet over een aantal weken blijken of al het bot is vastgegroeid. Zo gebeuren ongelukjes nu eenmaal. (Röntgen)foto’s van Smirre kunt u op onze website bekijken.

(50) Een orkestbak

Een beetje rare naam zult u denken voor een stukje over de belevenissen van de dierenartsen maar het is uit te leggen.

Naast het dagelijkse werk bij gezelschapsdieren zoals enten, het behandelen van ontstekingen, het maken van röntgenfoto’s en het bestrijden van infecties bestaat een flink deel van ons werk uit chirurgie. Hierbij kunt u denken aan het castreren en steriliseren van dieren, het verwijderen van tumoren of bijvoorbeeld een keizersnede. Maar ook veel complexere chirurgie zoals gewrichtschirurgie, oogchirurgie en chirurgie van de ingewanden wordt vrijwel dagelijks verricht. Het zijn vooral de honden met skeletproblemen en de aangereden dieren die voor deze complexe chirurgie zorgen.

In zulke gevallen heb je niet genoeg aan een goede chirurg maar moet je tevens beschikken over een goede anesthesist en internist. Anesthesie is op zich al een moeilijk vak maar de anesthesie van jonge- en oude patiënten en met name traumapatiënten vergt veel bijzondere aandacht. Onze kliniek was uitgerust met fraaie bewakingsapparatuur. Gegevens over lichaamstemperatuur, hartslag en  ademhaling waren direct af te lezen. Automatisch alarm ging direct in werking als er zich problemen voordeden.

Maar tijden veranderen, tegenwoordig willen eigenaren ook konijnen, hamsters en vogels laten opereren. Hierdoor varieert onze operatiepatiënt van 30 gram tot 106 kilo.

Omdat wij werkten met humane apparatuur vielen de laagste gewichten buiten het bereik.

Daarnaast brengt de computertechnologie veel meer mogelijkheden met zich mee. Computers analyseren en berekenen iedere zoveel seconden de toestand van de patiënt. Op deze manier worden zogenaamde “trends” aangegeven en wordt een ongewenste toestand al ontdekt op het moment dat deze zich aan het ontwikkelen is. Dit betekent dat je dus al bij kunt gaan sturen voordat de echte problemen zich voor gaan doen. Op deze manier wordt een zeer hoog niveau bereikt. In speciale opleidingscentra moeten vaatchirurgen oefenen op ratten en konijnen om te leren om kleine structuren feilloos te hechten. Deze dure proefdieren worden met dezelfde apparatuur bewaakt.

Het vergt het nodige aan studie maar met de modernste (Amerikaanse)apparatuur die te krijgen is kunnen we onze kwaliteit nog verder opschroeven.

Eén nadeel is er wel: de apparatuur staat bol van de controle- en alarmlampjes en vooral allerlei biepjes en piepjes. Alle apparatuur staat opgesteld aan het hoofd van de operatietafel. Een veelgehoorde kreet in de OK was dan ook: “Alles rustig in het vooronder?” waarmee de chirurg informeerde of de anesthesie naar wens verliep. Tegenwoordig lijkt het wel een orkest voor aan de operatietafel, vandaar de naam “orkestbak”.  

A-SAR bedankt : Bob Carrière en zijn Team

voor hun medewerking aan deze pagina.

Terug naar mijn Homepage, Klik hier :